Keimen

Keimen is het behandelen van metselwerk of pleisterwerk met minerale verf. Het woord komt van het merk KEIM, dat deze verf in 1878 uitvond, en is in de Nederlandse bouw een gewoon werkwoord geworden, net als googelen. Wat een gekeimde gevel onderscheidt van een geschilderde: de verf vormt geen laagje maar gaat een chemische verbinding aan met de steen.

Wat keimen precies is

Bij gewone gevelverf droogt er een film op de muur. Die film hecht door verkleving, slijt, en laat op termijn los. Bij keimen reageert het bindmiddel, kaliumsilicaat oftewel waterglas, met de kalk en het kwarts in de steen. Er vormt zich een kristallijne verbinding die met de ondergrond vergroeit. Dat proces heet verkiezeling.

Daar volgen drie dingen uit die het verschil maken. De laag kan niet afbladderen, want er is geen laag die kan loslaten. De kleur blijft decennialang gelijk, omdat er uitsluitend minerale pigmenten in zitten en die niet verbleken in de zon. En de muur blijft ademen: waterdamp loopt er ongehinderd doorheen terwijl regen wordt afgewezen.

Dat laatste is bij oudere woningen zonder spouw het zwaarstwegende argument. Een dampdichte verf sluit vocht op in de steen, met vorstschade en zoutuitbloei als gevolg. Een minerale verf laat het eruit.

Keimen of schilderen?

De vraag is eigenlijk: waar bestaat uw gevel uit.

Op een minerale ondergrond, dus baksteen, kalkzandsteen, beton of cementgebonden pleister, is keimen vrijwel altijd de betere keuze. De verf hoort daar chemisch thuis, gaat twee tot drie keer zo lang mee als dispersieverf en houdt de muur droog.

Op hout, metaal of kunststof kunt u niet keimen. Daar is een andere verfsoort nodig.

Zit er al verf op de gevel, dan hangt het ervan af. Klassieke silicaatverf heeft een minerale ondergrond nodig en hecht niet op een bestaande dispersielaag. De nieuwere sol-silicaatverven doen dat wel, mits die laag draagkrachtig is. Daarmee is de oude stelregel dat u eerst alles moet afbijten vervallen. Bladdert de bestaande verf of zit hij los, dan moet hij er alsnog af.

Er is nog een derde optie die vaak in één adem wordt genoemd: kaleien. Dat is dikker, meer een dunne slemlaag die de structuur van het metselwerk verzacht. Keimen laat de steen zien zoals hij is. Welke van de twee bij uw gevel past, leest u bij kaleien.

Wat kost keimen?

Hier lopen twee vragen door elkaar: wat kost het om het te laten doen, en wat kost de verf.

Wij verkopen verf en doen geen uitvoering, dus over het uurtarief van een schilder kunnen wij niets zinnigs zeggen. Dat verschilt sterk per gevel, en de grote posten zitten meestal niet in de verf maar in de steiger, de voorbereiding en de hoogte.

Wat wij wel exact kunnen zeggen is wat het materiaal kost. Voor KEIM Soldalan, de meest gekozen gevelverf, in twee lagen op een gladde ondergrond:

Gerekend met de emmer van 18 kilo, die per vierkante meter het gunstigst uitpakt. Voor een gevel van 100 m² in wit komt u dus rond de € 1.190 aan verf uit.

Twee dingen die dat bedrag opdrijven. Een ruwe ondergrond vraagt fors meer verf: grof metselwerk kan het verbruik bijna verdubbelen. En een sterk zuigende gevel heeft eerst een verdunde grondlaag nodig.

Op elke productpagina staat een rekenhulp waarin u uw aantal vierkante meters invult en uw ondergrond kiest. Die rekent het meerverbruik direct mee en geeft de kosten voor uw situatie.

Reken die materiaalkosten niet af tegen een goedkopere emmer dispersie, maar tegen twee of drie schilderbeurten. Een gekeimde gevel gaat aanzienlijk langer mee voordat er weer iets moet gebeuren, en de tweede beurt vraagt nauwelijks voorbereiding.

Welke gevels kunnen gekeimd worden

Geschikt zijn baksteen en metselwerk, kalkzandsteen, beton, cementgebonden pleister en sierpleister, en bestaande minerale verflagen. Met een sol-silicaatverf komen draagkrachtige dispersie- en siliconenharslagen daarbij.

Niet geschikt: hout, metaal, kunststof, en alles wat zelf loslaat.

De test die u zelf kunt doen kost vijf minuten. Maak de gevel nat en kijk wat het water doet. Trekt het snel en volledig weg, dan is de gevel sterk zuigend en heeft hij eerst een verdunde grondlaag nodig. Trekt het rustig en gelijkmatig in, dan kunt u direct met twee lagen beginnen. Parelt het water eraf, dan zit er waarschijnlijk een dampdichte laag op en is er eerst iets anders nodig.

Twijfelt u over wat er op uw muur zit, kijk dan bij wat voor verf zit op mijn muur.

Kleuren

Keimen betekent niet automatisch wit. Het assortiment loopt van RAL en NCS tot de eigen KEIM-waaiers, en juist de warme, bijna neutrale tinten doen het goed op metselwerk.

Wel geldt: hoe donkerder en verzadigder de kleur, hoe hoger de prijsgroep, en een silicaatverf kan bepaalde felle tinten helemaal niet maken omdat de pigmenten mineraal zijn. In de kleurenzoeker ziet u per kleur of hij in uw product te maken is.

Zelf keimen: de werkwijze

Keimen is geen specialistenwerk. Wie een muur kan schilderen, kan een muur keimen. Er zijn wel drie dingen die anders gaan dan u gewend bent.

Gereedschap. Op een gladde gevel werkt een vachtroller het snelst. Heeft de ondergrond structuur, denk aan bakstenen met groeven of diepliggende voegen, dan komt u met een blokkwast veel verder. Airless kan ook.

Nat in nat werken. Minerale verf droogt sneller dan latex. Begin dus niet met alle randjes en hoeken om daarna de vlakken te doen, want dan ziet u de aanzetten terug. Werk in banen door, houd de rand nat en werk niet te ver vooruit.

Twee lagen, met rust ertussen. De eerste laag gaat bij een zuigende ondergrond vijf tot tien procent verdund met de bijbehorende verdunning, de tweede onverdund. Houd minstens twaalf uur tussen de lagen aan.

Verder: verwerk boven de vijf graden, en die grens geldt ook gedurende de droogtijd, dus in het najaar is de nacht vaak bepalender dan de dag. Niet in de volle zon of op een opgewarmde gevel. Meng de verf niet met andere producten. En dek glas, natuursteen, aluminium en beplanting af, want de verf is sterk alkalisch en spatten krijgt u er niet meer af.

De volledige aanpak van voorbereiding tot afwerking staat bij werkwijze buitenmuur verven.

Welke KEIM-verf heeft u nodig

Voor een gewone gevel van baksteen, pleister of kalkzandsteen is Soldalan de standaardkeuze. In een groene omgeving of aan een drukke weg is Soldalan ME interessant, dat werkt fotokatalytisch en houdt vervuiling langer van het oppervlak. Voor beton, betonranden en plinten is er de Concreton-lijn, ook in donkergrijs en zwart. Binnen werkt u met Optil of Innostar.

Welke soort minerale verf waarvoor bedoeld is, leest u bij silicaatverf. Een praktijkvoorbeeld staat bij keimen van een nieuwbouwwoning.