Silicaatverf

Silicaatverf is muurverf met waterglas als bindmiddel. Waar gewone verf op de ondergrond blijft liggen als een laagje, gaat silicaatverf er een chemische verbinding mee aan. Het resultaat is een afwerking die niet bladdert, niet vergeelt of vervaalt en tientallen jaren zijn kleur houdt. Hieronder leest u hoe dat werkt, welke soorten er zijn en welke u nodig heeft voor binnen of buiten.

Wat is silicaatverf?

Het bindmiddel van silicaatverf is kaliwaterglas, ook wel vloeibaar kaliumsilicaat genoemd. Er zitten anorganische, minerale pigmenten in en verder vrijwel niets: geen oplosmiddelen, geen weekmakers en bij de KEIM-verven een organisch aandeel van minder dan vijf procent. Dat lage percentage is wat de Duitse norm DIN 18363 2.4.1 voor silicaatverven eist en het is de reden dat deze verven zich zo anders gedragen dan een gewone muurverf uit de bouwmarkt.

Minerale pigmenten verkleuren niet onder invloed van uv straling. Organische kleurstoffen doen dat wel en dat verklaart waarom een dispersiegevel na een jaar of acht dof en vaal oogt terwijl een geschilderde gevel uit de jaren zeventig er nog fris bij kan staan.

Verkiezeling: waarom silicaatverf geen laag vormt

Breng silicaatverf aan op een minerale ondergrond en het waterglas reageert met de kalk en het kwarts in die ondergrond. Er vormt zich een onoplosbare, kristallijne verbinding die met de steen vergroeit. Dat proces heet verkiezeling.

Het praktische gevolg is groot. Er is geen filmlaag die kan loslaten, dus bladderen en afschilferen zijn niet aan de orde. Tevens blijft de muur ademen: waterdamp uit de constructie kan ongehinderd ontsnappen terwijl de muur wel waterwerender wordt. Een muur die vocht kwijt kan maar geen water opneemt, droogt sneller en blijft langer schadevrij.

Dat is ook waarom silicaatverf de standaardkeuze is bij monumenten, oude metselwerkgevels, muren zonder spouw en na geïsoleerde gevels. Een dampdichte verf sluit het vocht op in de steen, met mogelijke vorstschade als gevolg. Een minerale verf doet het omgekeerde.

Drie generaties silicaatverf

Zuivere tweecomponentensilicaatverf is de oervorm uit 1878. Pigment en bindmiddel worden op de bouwplaats gemengd en de verf moet binnen enkele uren op. Het levert de langste levensduur van allemaal en wordt nog steeds toegepast op monumenten, maar het vraagt een geschoolde verwerker.

Dispersiesilicaatverf is de gebruiksklare variant, met dat kleine organische aandeel van minder dan vijf procent om de verf stabiel in de emmer te houden. Dit is wat de meeste mensen bedoelen als ze silicaatverf zeggen. KEIM Granital en KEIM Biosil horen in deze groep.

Sol-silicaatverf is de nieuwste generatie. Het bindmiddel is een gestabiliseerde combinatie van kiezelsol en waterglas. Dat verkiezelt nog steeds met minerale ondergronden, maar hecht daarnaast ook op ondergronden met een organisch bindmiddel: bestaande dispersieverf en siliconenharsverf, mits die laag draagkrachtig is. Daarmee vervalt de grootste beperking van de klassieke silicaatverf. U hoeft een oude verflaag niet meer volledig te verwijderen of eerst een hechtbrug aan te brengen. KEIM Soldalan, Optil, Innostar en de Concreton-lijn werken volgens dit principe.

Voor de meeste renovaties is die derde generatie de reden dat silicaatverf überhaupt haalbaar is. Wie een gevel wil overschilderen die twintig jaar geleden met dispersie is behandeld, kan met een sol-silicaatverf gewoon aan de slag.

Silicaatverf buiten

Buiten is silicaatverf op zijn sterkst. Baksteen, kalkzandsteen, beton, cementgebonden pleister, sierpleister en oude minerale verflagen zijn allemaal geschikt. Met een sol-silicaatverf komen draagkrachtige dispersie- en siliconenharslagen daarbij.

De belangrijkste voorbereiding is een zuigtest. Maak de gevel nat en kijk wat er gebeurt. Trekt het water snel en volledig weg, dan is de ondergrond sterk zuigend, bijvoorbeeld bij nieuw voegwerk of kalkende plekken. Breng dan eerst een grondlaag aan met de bijbehorende verdunning. Trekt het water gelijkmatig en rustig in, dan kunt u direct met verven beginnen. Meer hierover leest u bij buitenmuur voorbereiden.

Verwerk boven de vijf graden, ook tijdens het drogen, en niet in de volle zon of op een opgewarmde gevel. Houd minimaal twaalf uur tussen de lagen aan. De eindlaag gaat er onverdund op.

Voor een gewone gevel is KEIM Soldalan de standaardkeuze. Staat het gebouw aan zee of in een groene, vochtige omgeving, dan is Soldalan ME interessant: dat werkt fotokatalytisch en houdt vervuiling en algen langer van het oppervlak. Kiest u een donkere kleur op een geïsoleerde gevel, dan reflecteert Soldalan Coolit infrarood, waardoor de gevel minder opwarmt.

Silicaatverf binnen

Binnen kiest men silicaatverf om drie redenen: de verf geeft geen emissies af, ze is sterk dampopen en de hoge pH-waarde van ongeveer 11 maakt het oppervlak ongastvrij voor schimmel.

Dat laatste is geen marketingargument maar een chemisch gegeven, en het is de reden dat deze verven veel worden voorgeschreven in slaapkamers, badkamers, kelders en oude woningen met vochtproblemen. Ze lossen een vochtprobleem niet op, maar ze verergeren het niet en ze geven schimmel weinig aanhechting.

Geschikte ondergronden binnen zijn pleisterwerk, beton, gipskarton, glasweefsel en bestaande verflagen. Op gips en gipsspachtel is een voorbehandeling nodig, dat staat per product op het technische blad.

KEIM Optil is de veelzijdigste binnenverf van de lijn: sol-silicaat, goed dekkend en nat afneembaar. KEIM Innostar is de voordeliger keuze voor grotere oppervlakken. KEIM Biosil is de klassieke silicaatvariant met een hogere afneembaarheidsklasse. In ruimtes waar al schimmel zit, werkt u met Mycal Top, waarbij een voorbehandeling met Mycal Fix de sanering vasthoudt.

Wat silicaatverf niet kan

Eerlijk over de grenzen, want dat scheelt teleurstellingen.

• Silicaatverf hoort niet op hout en niet op metaal. Voor houten gevelbekleding en kozijnen is er de Lignosil-lijn, die op een ander principe werkt.
• Ze hecht niet op niet-draagkrachtige ondergronden. Bladdert de bestaande verf, zit er een losse laag of is de pleister hol, dan moet dat er eerst af of gerepareerd worden. Sol-silicaat vergeeft veel, maar het vindt geen houvast op iets dat zelf loslaat.
• De verf is sterk alkalisch. Bescherm glas, natuursteen, aluminium, tegels en beplanting, want spatten laten zich later niet meer verwijderen.
• Meng silicaatverven niet met andere producten, ook niet met andere verven van hetzelfde merk. Het bindmiddel is chemisch actief en een mengsel verstoort de verkiezeling.
• De temperatuurgrens van vijf graden geldt niet alleen op het moment van schilderen maar gedurende de hele droogtijd. In het najaar is de nacht daarmee vaak de beperkende factor, niet de dag.

Verbruik en kosten per vierkante meter

Buitenproducten worden per kilo verkocht, binnenproducten per liter. Een emmer Soldalan van 2,5 kilo dekt ongeveer tien vierkante meter in een laag, en u werkt in twee lagen. KEIM Optil komt op ongeveer acht vierkante meter per liter per laag, Biosil op ruim negen en Innostar op bijna zeven.

Die getallen gelden voor een gladde ondergrond. Ruw metselwerk of grove sierpleister kan het verbruik anderhalf tot bijna twee keer zo hoog maken. Op elke productpagina staat daarom een rekenhulp waarin u uw aantal vierkante meters invult en uw ondergrond kiest; die rekent het meerverbruik direct mee.

Per vierkante meter is silicaatverf duurder dan dispersie. Over de levensduur draait dat om, omdat een minerale gevel het twee tot drie keer zo lang uithoudt voordat er weer geschilderd moet worden, en de tweede schilderbeurt vraagt geen voorbereiding meer.

Welke KEIM-verf hoort bij welke klus

• Gevel van baksteen, pleister of kalkzandsteen: Soldalan
• Gevel met een bestaande dispersie- of siliconenharslaag: Soldalan, vanwege het sol-silicaat
• Gevel aan zee of in vochtige, groene omgeving: Soldalan ME
• Donkere kleur op een geïsoleerde gevel: Soldalan Coolit
• Beton, zichtbeton, betonrand of plint: Concreton
• Binnenmuur of plafond, algemeen: Optil
• Binnenmuur, groot oppervlak, scherpe prijs: Innostar
• Vochtige of schimmelgevoelige ruimte: Mycal Top
• Houten gevelbekleding: Lignosil

De keuze staat of valt met de ondergrond, en die is op afstand lastig te beoordelen. Twijfelt u over wat er nu op uw muur zit, kijk dan bij wat voor verf zit op mijn muur. Komt u er niet uit, stuur ons een foto of bel even. 

Meer over de achtergrond van het merk en waarom deze verven zo lang meegaan leest u bij KEIM mineraalverf.